Bajkał 2001 - encyklopedia

            Bajkał, jezioro w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w Syberii Wschodniej, najgłębsze na Ziemi, położone w rowie tektonicznym, będącym początkowym stadium tworzenia się nowego oceanu, na wysokości 456 m n.p.m. Dno jeziora znajduje się na głębokości 1165 m p.p.m. (największa kryptodepresja na świecie). Otoczone górami wysokości powyżej 2500 m n.p.m. Powierzchnia 31,5 tys. km² (w tym 27 wysp, największa Olchon - 730 km²). Długość 670 km, szerokość do 73,5 km. Średnia głębokość 730 m, maksymalna 1620 m. Pojemność 23 tys. km³ (20% światowych zasobów wód słodkich na świecie).

           Przyjmuje się, że Bajkał jest jednym z najstarszych jezior na Ziemi, mającym ok. 25 mln lat. Temperatura wód powierzchniowych do ok. 12°C, przy brzegach ok. 20°C. Poniżej 250-300 m panuje stała temperatura ok. 3,5°C. Zamarza od stycznia do kwietnia, tworząc pokrywę lodową grubości ok. 1 m. Woda bardzo przezroczysta (do 40 m). Do Bajkału uchodzi 336 rzek, m.in. Selenga, Barguzin, Górna Angara, a wypływa Angara. W wodach Bajkału żyje ponad 1200 gatunków zwierząt i ok. 600 gatunków roślin. Część jeziora objęta jest ochroną i wchodzi w skład Rezerwatów Barguzińskiego i Bajkalskiego.

            W 2. połowie XIX w. pionierskie badania Bajkału prowadzili m.in. polscy zesłańcy: A Czekanowski, J. Czerski, B. Dybowski, W. Godlewski.